|
هر شهروند با توجه به جايگاه و پايگاه اجتماعي خويش درجامعه شهري داراي حقوقي ميباشد.براين اساس اجمالآ حقوق شهروندي به سه دسته زير تقسيم مي گردد:
الف) حقوق قانوني ومدني
ب) حقوق سياسي
ج) حقوق اجتماعي
-
حقوق قانوني ومدني شامل آزاديهاي فردي، آزادي بيان ، حق مالکيت ، حق بهره مندي از عدالت...
-
حقوق سياسي شامل حق شرکت در انتخابات ، حق مشارکت سياسي و ...
-
حقوق اجتماعي شامل حق بهره مندي از امنيت ، رفاه اجتماعي، خدمات مدني و ...
دربين سه حقوق فوق الذکرحقوق اجتماعي شهروندي داراي اهميت خاصي به خصوص براي جوامع مدرن وتوسعه يافته غربي مي باشد . بطور کلي رابطه ميان شهروندان و نظامهاي اقتصادي، سياسي، حقوقي و فرهنگي جامعه دو سويه مي باشد بطوريکه طرفين نسبت به هم داراي حقوق و وظايف متقابل هستند . در اين بين مهمترين وظيفه مقامات محلي وحکومتهاي محلي(مديريت شهري)که درراستاي تقويت وبهبوداجتماع محلي وحکومتهاي کارآمدومؤثر بايد انجام گيرد شهروندسازي است .شهروندسازي يعني فراهم نمودن امکانات، تسهيلات و ساز و کارهاي لازم براي شهروندان تاآنهاازحقوق شهروندي خويش بهره مندشوندوضمنآ بتوانندبه نحوي مناسب وظايف وتکاليف شهرونديشان را در قبال جامعه محلي و شهري که درآن زندگي ميکنند انجام دهند . لذا بايد گفت وظيقه حکومتهاي محلي فراهم سازي زمينه لازم براي برخورداري شهروندان ازحقوق شهروندي خويش (حقوق مدني، حقوق اجتماعي و حقوق سياسي) مي باشد . از ديدگاه سياست شهري مطالبات وتقاضاهاي نامحدودشهروندان ار رژيمهاي شهري(مديريت شهري) عمدتا معطوف به چند مقوله اساسي زير است :
1) استفاده از منابع شهري و امکانات و خدماتي که نياز مبرم زندگي شهري مي باشد .
2) تأثير گذاري بيشتر بر سازو کار تصميم گيريهاي شهري .
3) فراهم شدن ساز وکارها و ترتيبات نهادي براي تحقق بيشتر مشارکت شهروندي در زندگي شهري .
4) تثبيت قانونمندانه حقوق و وظايف متقابل شهروندان و مديريتهاي شهري .
با عنايت به مطالب فوق و نيز با لحاظ اين نکته که شناخت اکثر قريب به اتفاق شهروندان از مديريت شهري به شهرداري و احيانآشوراي شهر محدود مي گردد لازم ميباشد که مختصري از آنچه که در قانون شهرداريها از آن بعنوان وظايف شهرداري نام برده شده است ذکر گردد . بديهي است آنچه که بعنوان وظيفه شهرداري شمرده ميشود در حقيقت به نوعي ناظر بر حقوق شهروندي مي باشد.براساس مادۀ 55 فصل ششم قانون شهرداريها مصوب 11/4/1334شهرداريهاداراي وظايف چندي ميباشندکه درذيل به عمده ترين وظايف شهرداريها که باحقوق شهروندي رابطه مستقيم و ملموس تري دارند اشاره مي گردد :
ماده 55 قانون شهرداريها :وظايف شهرداري:
1 - ايجاد خيابانها، کوچه ها، ميادين، باغهاي عمومي، مجاري آب و توسعه معابر در حدود قوانين موضوعه .
2- تنظيف، نگهداري و تسطيح معابر، انهار عمومي، مجاري آبهاوفاضلابها و تنقيه قنوات مربوط به شهروتأمين آب و روشنائي به وسائل ممکنه .
تبصره يک : سد معابر عمومي واشغال پياده روها واستفاده غير مجاز از آنها، ميدانها، پارکهاوباغهاي عمومي براي کسب يا سکني وياهر عنوان ديگري ممنوع است وشهرداري مکلف است از آن جلوگيري و در رفع موانع موجود و آزاد نمودن معابر و اماکن مذکور بوسيله مأمورين خود رأسآ اقدام کند .
تبصره چهار : شهرداري مکلف است محلهاي مخصوصي براي تخليه زباله ونخاله و فضولات ساختماني ومواد رسوبي فاضلابها و نظاير آنها تعيين و ضمن انتشار آگهي به اطلاع عموم برساند .
محلهاي تخليه زباله بايدخارج از محدوده شهر تعيين شود.رانندگان وسائل نقليه حامل زباله مکلفند آنها رافقط در محلهاي تعيين شده ازطرف شهرداري خالي نمايند .
3- مراقبت درامور بهداشت ساکنين شهر وتشريک مساعي بامؤسسات وزارت بهداري براي جلوگيري ازامراض مسري .
4- جلوگيري از گدائي و واداشتن گدايان به کار وتوسعه آموزش عمومي و غيره .
5- اجراي تبصره يک ماده 8 قانون تعليمات اجباري و تأسيس مؤسسات فرهنگي وبهداشتي وتعاوني مانند بنگاه حمايت مادران، نوانخانه، پرورشگاه، درمانگاه، بيمارستان، شيرخوارگاه، تيمارستان، کتابخانه، کلاسهاي مبارزه با بيسوادي، کودکستان، باغ کودکان و امثال آن در حدود اعتبارات مصوب و همچنين کمک به اين قبيل مؤسسات و مساعدت مالي به انجمن تربيت بدني و پيشاهنگي و کمک به انجمن هاي خانه و مدرسه و اردوي کار .
شهرداري دراين قبيل موارد و نيزدرموردموزه ها وخانه هاي فرهنگي و زندان با تصويب انجمن شهر از اراضي و ابنيه متعلق به خود با حفظ مالکيت به رايگان و يا با شرايط معين به منظور ساختمان و استفاده به اختيار مؤسسات مربوط خواهد گذاشت .
6- حفظ واداره کردن دارائي منقول و غير منقول شهرداري واقامه دعوي براشخاص ودفاع ازدعاوي اشخاص عليه شهرداري .
7- ايجاد غسالخانه و گورستان و تهيه وسائل حمل اموات و مراقبت در انتظام امور آنها .
8- اتخاذ تدابير مؤثر و اقدام لازم براي حفظ شهر از خطر سيل و حريق و همچنين رفع خطراز بناها و ديوارها ي شکسته وخطرناک واقع در معابر عمومي وکوچه ها واماکن عمومي ودالانهاي عمومي و خصوصي و پر کردن و پوشاندن چاهها و چاله هاي واقع درمعابر وجلوگيري ازگذاشتن هرنوع اشياء دربالکنها وايوانهاي مشرف و مجاور با معابر عمومي و دودکشهاي ساختمانها که باعث زحمت و خسارت ساکنين شرها باشد .
9- جلوگيري از شيوع امراض ساريه انساني و حيواني و اعلام اينگونه بيماريها به وزارت بهداري و دامپزشکي و شهرداريهای مجاور هنگام بروز آنها و دور نگه داشتن بيماران مبتلا به امراض ساريه و معالجه و دفع حيواناتي که مبتلا به امراض ساريه بوده و يا در شهر بلاصاحب و مضر هستند .
10- پيشنهاد اصلاح نقشه شهر درصورت لزوم و تعيين قيمت عادلانه اراضي و ابنيه متعلق به اشخاص که مورد احتياج شهر باشد برطبق قانون توسعه معابر و تأمين محل پرداخت آن وايجاد و توسعه معابر، خيابانها، ميدانها و باغهاي عمومي وتهيه اراضي مورد احتياج براي لوله کشي و فاضلاب اعم از داخل يا خارج شهر وهمچنين تهيه اراضي لازم براي ساختمان مخزن و نصب دستگاه تصفيه و آبگيري و متعلقات آنها بر طبق قانون توسعه معابر .
11- تهيه و تعيين ميدانهاي عمومي براي خريد و فروش ارزان و توقف وسائط نقليه وغيره .
12- جلوگيري از ايجاد و تأمين کليه اماکني که به نحوي از انحاء موجب بروز مزاحمت براي ساکنين يا مخالف اصول بهداشت در شهرهاست شهرداري مکلف است از تأسيس کارخانه ها ، کارگاهها ، گاراژهاي عمومي و تعميرگاهها و دکانها و همچنين مراکزي که مواد محترقه ميسازند و اصطبل چارپايان ، مراکز دامداري و بطور کلي تمام مشاغل و کسبهايي که ايجاد مزاحمت و سر و صدا کنند يا توليد دود و عفونت و يا تجمع حشرات و جانوران نمايند جلوگيري کند و در تخريب کوره هاي آجر، گچ، آهکپزي و خزينه گرمابه هاي عمومي که مخالف بهداشت است اقدام نمايد و با نظارت و مراقبت در وضع دودکشهاي اماکن و کارخانه هاو وسائط نقليه که کار کردن آنها دود ايجاد ميکند از آلوده شدن هواي شهر جلوگيري نمايد و هرگاه تأسيسات مذکور قبل از تصويب قانون بوجود آمده باشد آنها را تعطيل کند و اگر لازم شود آنها را به خارج از شهر انتقال دهد.
13- احداث بناها و ساختمانهاي مورد نياز محل از قبيل رختشويخانه ، مستراح ، حمام عمومي ، کشتارگاه، ميادين و باغ کودکان و ورزشگاه مطابق اصول صحي و فني و اتخاذ تدابير لازم براي ساختمان خانه هاي ارزان قيمت براي اشخاص بي بضاعت ساکن شهر.
14- تشريک مساعي با فرهنگ در حفظ ابنيه و آثار باستاني شهر و ساختمانهاي عمومي و مساجدو غيره .
15- اهتمام در مراعات شرايط بهداشت در کارخانه ها و مراقبت در پاکيزگي گرمابه ها و نگاهداري اطفال بي بضاعت و سر راهي .
16- ساختن خيابانها و آسفالت کردن سواره روها و پياده روهاي معابر و کوچه هاي عمومي و انهار و جويهاي طرفين از سنگ آسفالت و امثال آن به هزينه شهرداري محل .
17- وضع مقررات خاص براي نامگذاري معابر و نصب لوحه نام آنهاوشماره گذاري اماکن و نصب تابلوي الصاق اعلانات و برداشتن و محو کردن آگهي ها ازمحلهاي غيرمجاز و هر گونه اقداماتي که در حفظ و نظارت و زيبائي شهر مؤثر باشند . | 
