می گویند ماجرا به هفت هزار سال قبل بر می گردد .از همان موقع که ایرانیان به دانش گاه شماری دست پیدا کردند و در یافتند که اولین شب زمستان ،بلندترین شب سال است.

این شب بین آغاز غروب آفتاب در آخرین روز پاییزو طلوع آفتاب زمستان در ابتدای دی ماه قرار دارد.

علم امروزه می گوید این شب در نیمکره شمالی با انقلاب زمستانی همزمان استو به همین دلیل از آن به بعد طول روزها بلند تر و طول شب ها کوتاهتر است.

ایرانیان باستان هم با این باور که فردای شب یلدا را تا دمیدن پرتو خورشید در دامنه کوهای البرز به انتظار دوباره زاییده شدن خورشید می نشستند و به شکرانه این نعمت دعا می خواندند و روز پس از شب یلدا را هم روز خورشید می خواندندو استراحت می کردند.ایرانیان که سرو را مظهر قدرت در برابر تاریکی و سرما می دانستند در این روز ، برابر سرو می ایستادندو عهد می کردند که تا سال بعد یک سرو دیگر بکارند .

واژه یلدا ،از زبان سریانی گرفته شده و به معنای تولد است و چون این شب، شب تولد خورشید است آن را یلدا نام داده اند.